WwW.YaziciK.OrG

Yazıcık Kasabası Kültür ve Dayanışma Platformu
 
AnasayfaAnasayfa  KapıKapı  TakvimTakvim  SSSSSS  AramaArama  Kayıt OlKayıt Ol  Giriş yap  

Paylaş | 
 

 TÜM YÖNLERİYLE SEVK İRSALİYESİ - 2

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
denizle



Mesaj Sayısı : 7
Kayıt tarihi : 05/01/09

MesajKonu: TÜM YÖNLERİYLE SEVK İRSALİYESİ - 2   Çarş. Ocak 07, 2009 5:39 pm

III- SEVK İRSALİYESİ DÜZENLENMESİNDE ÖZELLİKLİ DURUMLAR

A- ALICILARI KİMLER OLACAĞININ BİLİNMEDİĞİ DURUMLARDA SEVK İRSALİYESİ

Alıcıların kimler olacağı ve ne miktarda mal alacakları belli olmayan ve alıcılara iş yerlerinde teslim edilmek üzere, satıcı tarafından kendi nakil vasıtası ile mal gönderilmesi halinde; nakil vasıtasına yüklenen tüm mallar için tek bir sevk irsaliyesi düzenlenmesi ve düzenlenen sevk irsaliyesinin müşterinin adı ve adresi bölümüne “Muhtelif Müşteriler” ibaresi ile nakil vasıtasının plaka numarası ve sürücünün veya araçta bulunan satışa yetkili kimsenin adının yazılması mümkündür. Bu tür sevk irsaliyesi ile alıcılara gönderilen ve alıcının talep ettiği miktarda teslim edilen malların faturaları malın teslimi anında düzenlenecek ve bu faturalara sevk irsaliyesinin numarası kayıt edilecektir. Ayrıca, her satış için sevk irsaliyesi düzenlenmeyecek, ancak, faturaya işyerinde teslim edildiğine ilişkin şerh verilecektir.

Bu şekilde düzenlenmiş sevk irsaliyesi ile sevk edilen mallar için yedi günlük süre beklenilmeksizin faturanın malın teslimi anında düzenlenmesi zorunludur [14]. Buna göre tek bir irsaliye ile satışa çıkan ve satılamayan malların dönüş sırasında irsaliye üzerinde işaretlenmesi ve tekrar satışa çıkılacağı zaman ve araçta bulunan mala ilaveten yeni mal yüklenmesi halinde, araçtaki tüm emtia için yeni bir toplu sevk irsaliyesi düzenlenmesi gerekmektedir [15].

Bir iş yeri ve deposu bulunmadan pazar takibi veya köy-köy kendi namına taşıtıyla emtia satan kimselerin sattıkları malların çok çeşitli olması ve emtia satışının da pazar takibi yoluyla yapılması dolayısıyla uygulamada yaşanan sıkıntıları gidermek amacıyla bir iş yeri ve deposu bulunmadan pazar takibi veya köy-köy kendi namına taşıtıyla emtia satan kimselerin, bağlı bulundukları vergi dairesinden alacakları faaliyet durumlarını gösteren bir yazıyı taşıtlarında bulundurmaları kaydıyla, sevk irsaliyesi düzenleme zorunlulukları kaldırılmıştır [16].

B- MÜKELLEFLERİN İŞYERLERİNDE KULLANMAK ÜZERE SATIN ALDIKLARI EMTİALAR

Mükelleflerin faaliyetlerine ilişkin olarak kendi işyerlerinde kullanmak ve tüketmek amacıyla satın aldıkları kırtasiye malzemeleri, büro ve temizlik malzemeleri, yemek ve ekmek gibi ufak hacimli ve değeri fatura düzenleme sınırını (2005 yılı için 480 YTL) aşmayan malları taşımaları veya taşıttırmaları halinde bu mallara ait faturanın taşıma esnasında taşıtta bulundurulması ve faturanın üzerine “bu mallar için sevk irsaliyesi düzenlenmemiştir” şerhinin konulması şartı ile sevk irsaliyesi düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır [17].

C- SATILAN MALLARA İLİŞKİN FATURANIN MALIN TESLİMİNDEN ÖNCE DÜZENLENMESİ HALİNDE SEVK İRSALİYESİ

Satılan mallara ilişkin faturaların malın tesliminden önce düzenlendiği ve malın daha sonra sevk edildiği durumlarda; faturayı düzenleyenler faturada malın daha sonra sevk edileceğini belirteceklerdir. Faturada bulunması gereken malın teslim tarihi ve irsaliye numarası ise malın tesliminden sonra alıcı ve satıcı kendilerinde kalan sevk irsaliyesinden faydalanarak faturaya şerh verecekler, fatura ve sevk irsaliyesi arasındaki uyumu sağlayacaklardır [18].

D- BAŞKA MÜKELLEFLERE TESLİM EDİLMEK ÜZERE TALİMATLA MAL SEVKİNDE İRSALİYE DÜZENLENMESİ

Örneğin; Toptancı (A) müşterisi olan perakendeci (C)’ye teslim edilmek üzere imalatçı (B)’ye talimat vererek kendi adına mal sevkiyatı yapılmasını istemektedir. Bu örnekte (C)’ye karşı esas satıcı (A)’dır. (B) ise (A)’ya karşı satıcı durumundadır. Ancak, malı (A) yerine (C)’ye teslim etmektedir.

Buna göre, 167 sıra sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin 6/a maddesinde açıklandığı gibi, malın alıcı (C)’ye teslim edilmek üzere (B) tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde (B), bir nüshası kendinde kalacak ve diğer nüshası (C)’ye gönderilecek şekilde sevk irsaliyesi düzenleyecek ayrıca kendinde kalan nüshasının bir (örneğini) fotokopisini de (A)’ya gönderecektir. Sevk irsaliyesinin müşteriler bölümüne ise “(A) adına (C)’ye teslim edilmek üzere” ibaresini yazacaktır.

Daha sonra, (B) tarafından (A)’ya ve (A) tarafından da (C)’ye düzenlenecek satış faturalarına, (B) tarafından düzenlenmiş sevk irsaliyesinin tarih ve numarası yazılmak suretiyle, mal alım-satımına ilişkin belgeler düzenlenmiş olacaktır [19].

E- FASON GÖNDERİLEN MALLARDA SEVK İRSALİYESİ DÜZENLENMESİ

Mükelleflerin, yarı mamül veya mamul mallarını, bazı işlemler yapılmak üzere, diğer mükelleflere göndermeleri ve bu mükelleflerden malları geri getirmeleri durumunda götürülen ve geri getirilen mallar için gidiş ve geliş taşımaları sırasında ayrı ayrı sevk irsaliyesi düzenlemeleri zorunludur.

Malların götürülmesinde düzenlenecek sevk irsaliyelerinin müşteriler bölümüne işlemi yapacak kimsenin adı ve soyadı, varsa ticaret unvanı, vergi dairesi ve hesap numarası ile, yapılacak işin türü (Boyatılmak, tamir ettirilmek, parça değiştirmek gibi) yazılacak, işlem gördükten sonra malın tekrar taşınmasında düzenlenecek sevk irsaliyelerinin müşteriler bölümüne ise, işlem türü ile işlemi yapana ilişkin bilgiler yazılacaktır.

Ancak, söz konusu malların işlemi yapacak mükellefler tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde sevk irsaliyesinin, yukarıda belirtilen esaslara göre bu kimseler tarafından düzenleneceği tabiidir [20].

F- NUMUNE MAL GÖNDERİLMESİNDE SEVK İRSALİYESİ

Numune üzerine veya tecrübe ve muayene şartıyla satım yapılmak üzere mal sevkiyatı yapılması halinde sevk edilen mallar için sevk irsaliyesi düzenlenmesi zorunludur. Bu tür sevkiyatlarda, malı satıcı taşıyor veya taşıtıyorsa irsaliye satıcı tarafından, alıcı taşıyor veya taşıtıyorsa irsaliye alıcı tarafından düzenlenecektir. Ancak, kabule bağlı olan ve bunun için yazılı bir sözleşme bulunan bu tür satışlarda, fatura düzenlenmesindeki yedi günlük sürenin kabul tarihinden itibaren başlayacağı tabiidir [21].

G- BAKIM VE ONARIM İÇİN TAŞINAN DEMİRBAŞLAR İÇİN SEVK İRSALİYESİ DÜZENLENMESİ

Sevk irsaliyesi her şeyden önce ticari mal hareketlerinin izlenmesi amacıyla düzenlenmektedir. Dolayısıyla işletmenin aktifine kayıtlı bulunan demirbaşların bakım ve onarım için başka bir yere taşınmaları ticari bir hareket olmadığından sevk irsaliyesi düzenlenmesine de gerek bulunmamaktadır [22]. Ayrıca, Bursa Defterdarlığı tarafından verilen bir Mukteza’da da bu hususa vurgu yapılmıştır [23].

H- BAĞIŞ OLARAK VERİLEN MALLAR İÇİN SEVK İRSALİYESİ DÜZENLENMESİ

Ayni bağışlar için ise mükellefler malın cinsini, miktarını ve maliyet bedelini (amortismana tabi iktisadi kıymetler için net aktif değeri) gösterir bir fatura ve buna ilişkin sevk irsaliyesi düzenlemek zorundadırlar. Yardımların tesliminde yardım yapılan kuruluşlardan makbuz alınacak, makbuz verilememesi halinde ise ayrıntılı bir tutanak düzenlenecektir. Mükellefler yaptıkları ayni yardımları düzenlenen bu makbuz veya tutanaklara istinaden indirim veya gider olarak dikkate alabileceklerdir [24] [25].

I- NİHAİ TÜKETİCİLERİN TÜKETİM AMACIYLA ALDIKLARI VE KENDİLERİNİN TAŞIDIKLARI MALLAR

Nihai tüketicilerin tüketim amacıyla perakende olarak satın aldıkları malları kendilerinin taşıması veya taşıttırılması halinde bu mallara ait fatura veya perakende satış fişinin bulunması halinde sevk irsaliyesi düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır [26].

J- YURT ÇAPINDA YAPILAN GAZETE VE MECMUA DAĞITIMINDA SEVK İRSALİYESİ UYGULAMASI

Yurt çapında gazete ve mecmua dağıtımındaki özel durum ve fiili imkansızlıklar nazara alınarak, dağıtım, işiyle uğraşan kurum ve şahıslarca baş bayi ve tali bayilere yapılan sevkiyatlarda, ana ulaşım hatları dışında kalması dolayısıyla taşımanın mahalli vasıtalarla tamamlandığı hallerde, taşımaya bir bayinin aracılık edememesi nedeniyle taşımayı yapacak aracın plaka numarası ve şoförün adının önceden biline memesi durumunda, ana sevk merkezince düzenlenmiş bulunan sevk irsaliyesinin geçerli sayılması uygun görülmüştür [27].

K- İRSALİYELİ FATURA DÜZENLEYEN MÜKELLEFLERDE SEVK İRSALİYESİ UYGULAMASI

İrsaliyeli fatura uygulamasını seçen mükellefler, irsaliyeli faturanın yanı sıra fatura ve sevk irsaliyesini de kullanamıyorlardı [28]. Ancak, daha sonra yapılan düzenleme ile irsaliyeli fatura kullanan mükelleflere de, diledikleri takdirde fatura ve sevk irsaliyesinin de ayrı ayrı kullanabilme hakkı tanınmıştır [29]. Buna göre; bu mükellefler istedikleri takdirde irsaliyeli faturanın yanı sıra fatura ve sevk irsaliyesini de kullanabileceklerdir.

L- MÜKELLEFLERİN KENDİ İŞYERLERİ ARASINDAKİ MAL SEVKİYATLARINDA İRSALİYE UYGULAMASI

Mükelleflerin kendi işyerleri arasında mal sevkiyatı yapmaları halinde de bu mal hareketlerinin sevk irsaliyesine bağlanması gerekmektedir [30]. Ancak, bu irsaliyelerin fatura edilmelerine gerek bulunmadığı tabiidir.

M- BELEDİYE, ORMAN İŞLETMELERİ, ET VE BALIK KURUMU, TEKEL İDARESİ GİBİ KAMU KURUMLARINDAN YAPILAN MAL ALIMLARINDA SEVK İRSALİYESİ

Belediye, Et ve Balık Kurumu, Orman İşletmeleri, Etibank İşletmeleri, Tekel İdareleri ve benzeri kamu kurum ve kuruluşlarınca satılan çeşitli mamullerin sevkiyatında, sevk için düzenlenen belgelerde malın cinsi, miktarı, alıcının adı ve soyadı veya varsa ticaret ünvanı, vergi dairesi ve hesap numarasının bulunması halinde bu belgeler sevk irsaliyesi olarak kabul edilecek ve Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenecek olan sevk irsaliyesi ayrıca aranmayacaktır.

Maden Kanunu’na göre maden sevkine ilişkin düzenlenen belgeler ile uluslararası taşımacılıkta kullanılan hamule senedi, konşimento gibi belgeler ve gümrük giriş, çıkışlarında nakil vasıtalarında malların mevcudu tespit edilip mühürlendikten sonra Gümrük İdarelerince verilen resmi belgeler sevk irsaliyesi olarak kabul edilecektir [31]. Ancak, yukarıda sayılan kurumlardan satın alınan ve bu kurumlar tarafından düzenlenen belgelerle sevk edilen emtianın mükellefin iş yerine gelmesinden sonraki taşıma işlemlerinde, sevk irsaliyesi düzenlenmesi ve taşıma sırasında taşıtta bulundurulması zorunludur [32].

N- SEVK İRSALİYESİNDEKİ MALLARIN İRSALİYEYE TEK TEK YAZILMAYIP LİSTE EKLENMESİ

Sevk irsaliyesinde bulunması gereken bilgiler tek tek belirlenmiştir. Bunlardan biriside irsaliye üzerinde, taşınan veya taşıttırılan malların nevi ve miktarlarının ayrıntılı olarak belirtilmesidir. Zira sevk irsaliyesi, taşınan veya taşıttırılan malların faturalaşma sürecinde aksama olmaması amacıyla ihdas edilmiştir. Bu durumda irsaliye kapsamında yer alan tüm malların nevi ve miktarlarının sevk irsaliyesinde belirtilmesi zorunludur. Nitekim bir Mukteza’da; “……….. firmanız tarafından araçlarınıza yüklenen forklift yedek parçalarının liste haline getirilip, sevk irsaliyesine “ekli liste mucibi forklift yedek parçası” yazılması mümkün bulunmamaktadır.” [33] denilmiştir.

Ancak, icmal bir liste olarak bilgisayarda veya elde hazırlanan yükleme planının sevk irsaliyesinde yer alan bilgileri doğrulayan bir belge olarak kabulü mümkündür [34]. Fakat bu taşınan veya taşıttırılan tüm malların sevk irsaliyesine ayrıntılı olarak yazılmasına engel teşkil etmez.



--------------------------------------------------------------------------------

* SMMM

[1] 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 230. madde

[2] 141 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 31.01.1981 tarih ve 17237 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[3] 246 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 08.01.1996 tarih ve 22517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[4] 167 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 31.12.1985 tarih ve 18975 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[5] 173 Seri No,lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 03.04.1986 tarih ve 19031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[6] 164 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 17.02.1985 tarih ve 18669 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[7] 206 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 17.11.1990 tarih ve 20698 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[8] 238 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 02.03.1995 tarih ve 22218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[9] 253 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 22.01.1997 tarih ve 22885 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[10] 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 231/5. madde

[11] Bursa Defterdarlığı, 26.11.2004 tarih ve 106 sayılı Mukteza.

[12] Vergi Usul Kanunu Uyarınca Vergi Mükellefleri Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımı hakkında Yönetmelik, 02.02.1985 tarih ve 18654 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[13] Bursa Defterdarlığı, 04.12.2003 tarih ve 66 sayılı Mukteza

[14] 173 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 03.04.1986 tarih ve 19031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[15] İstanbul Defterdarlığı, 16.06.2003 tarih ve 005382 sayılı Mukteza

[16] 345 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 28.02.2005 tarih ve 25741 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[17] 173 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 03.04.1986 tarih ve 19031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[18] 173 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 03.04.1986 tarih ve 19031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[19] 173 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 03.04.1986 tarih ve 19031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[20] 173 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 03.04.1986 tarih ve 19031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör
 
TÜM YÖNLERİYLE SEVK İRSALİYESİ - 2
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
WwW.YaziciK.OrG :: Genel :: Ekonomi-
Buraya geçin: